Орта бизнесті өсіру, қорғаныс аудиті және жаңа мектептер: күн тәртібінде не бар?
Шағын кәсіпорынның іріленуіне не кедергі? Қорғанысқа бөлінген қаржы қалай жұмсалып жатыр? Жаңа мектептердің мүмкіндігін оқушы игілігіне қалай жаратуға болады? Соңғы тәулікте жарияланған хабарларда осы сауалдармен қатар уран қорын толықтыру мен мал шаруашылығын дамыту мәселелері көтерілді. Күн сайынғы шолуда айтылған ұсыныстарды, жүріп жатқан жұмысты және әлі орындалуға тиіс жоспарларды саралаймыз.
Кәсіп өскенде қолдау да жалғасуы керек
Qazaqstan хабарлауынша, «Әділет» партиясының Іскерлік кеңесінде орта бизнестің дамуына кедергі келтіретін мәселелер талқыланды. Партия бағдарламасында оның экономикадағы үлесін 7%-дан 20%-ға жеткізу және бес жыл ішінде миллион жаңа жұмыс орнын ашу көзделген. Жиында Ұлттық статистика бюросының өкілі биыл 429 кәсіпорын шағын бизнестен орта бизнес санатына өткенін айтты. Қатысушылар компания іріленген кезде оған қойылатын талаптардың өзгеруі, тексеру қаупі мен қолдау шараларының үйлеспеуі туралы сөз қозғады. Жаңа санатқа өткен кәсіпорындарға бейімделу мерзімін беру, ұзақ мерзімді тапсырыстарды көбейту және өзара байланысты компанияларды біртұтас бизнес ретінде қарастыру ұсынылды.
ТалдауЖиындағы негізгі мәселе кәсіпорындарды басқа санатқа тіркеумен шектелмейді: олардың сол санатта орнығып, әрі қарай өсуіне жағдай керек. Ұзақ мерзімді тапсырыс пен талаптарға бейімделуге берілетін уақыт осы тұрғыдан маңызды. Алайда талқыланған ұсыныстарды қабылданған ереже деп түсінуге болмайды. Кәсіпкер үшін шешуші өзгеріс олардың нақты қолдау тетігіне айналып, қолданылу тәртібі айқындалғанда ғана білінеді.
Қорғаныс саласында қаржының жұмсалуы тексеріліп жатыр
24KZ Ақордаға сілтеме жасап жазғандай, Президент Жоғары аудиторлық палатаның төрағасы Әлихан Смайыловты қабылдап, Қорғаныс министрлігіндегі жоспардан тыс аудиттің барысымен танысты. Тексеру 50 нысанды, оның ішінде 48 әскери бөлімді қамтиды. Аудиторлар материалдық-техникалық жабдықтауды, жеке құрам даярлығын, әскери инфрақұрылымды, қару-жарақтың жаңартылуын және цифрлық жүйелердің жұмысын бағаламақ. Кездесуде мемлекеттік қорғаныс тапсырысына бұған дейін жүргізілген аудиттің нәтижелері де айтылды: сол тексерісте анықталған бұзушылықтарды жою үшін Үкімет пен тиісті органдарға 57 ұсыным мен тапсырма жіберілген.
ТалдауБұл хабарда екі бөлек тексеріс туралы сөз болып отыр. Бірі Қорғаныс министрлігінде әлі жүріп жатыр, екіншісінің қорытындысы бойынша ұсынымдар берілген. Сондықтан бұрын анықталған бұзушылықтарды қазіргі аудиттің нәтижесі ретінде көрсетуге негіз жоқ. Қазір маңыздысы тек жұмсалған соманы есептеу емес, бөлінген қаражаттың әскери бөлімдердің жабдықталуы мен даярлығына қалай әсер еткенін бағалау. Ал ұсынымның берілуі оның орындалғанын білдірмейді.
Мектеп құрылысы мен мұғалім даярлығы қатар жүруі тиіс
Informburo жеткізген мәлімет бойынша, мұғалімдерді кәсіби мерекесімен құттықтаған Қасым-Жомарт Тоқаев соңғы жеті жылда миллионнан астам оқушыға арналған 1342 мектеп салынғанын айтты. Биыл тағы 101 мектеп салынып жатыр. «Келешек мектептері» жобасы аясында бой көтерген 217 мектептің 84-і ауылда орналасқан. Президент жаңа оқу жылы қарсаңында өңірлерге 15 мыңнан астам мұғалім қабылданғанын, олардың жартысына жуығы жас маман екенін де атап өтті. Сондай-ақ орта білімге жасанды интеллектіні енгізу жұмысы басталғаны және қыркүйекте оны қолдану стандарты бекітілгені айтылды. Бұл деректердің әрқайсысы бөлек кезең мен жұмыс бағытын сипаттайды.
ТалдауЖаңа ғимарат, жас мұғалім және цифрлық құрал мектептің мүмкіндігін кеңейтеді. Бірақ олардың саны білім сапасының өздігінен артқанын дәлелдемейді. Президент сөзіндегі ауыл мен қала баласына бірдей жағдай жасау, жас ұстаздарға тәжірибелі әріптестерінің көмектесуі туралы міндеттер сондықтан маңызды. Жасанды интеллектінің пайдасын да осы өлшеммен бағалаған жөн: ол мұғалімнің оқушымен тікелей жұмыс істеуіне уақыт босата ала ма?
Уран саласында ұзақ мерзімді қор мәселесі қаралды
Үкімет таратқан хабарда Премьер-министр Олжас Бектеновтың атом өнеркәсібін дамыту жөнінде кеңес өткізгені айтылған. Жиында саланы 2050 жылға дейін дамыту стратегиясы аясындағы жаңа уран учаскелерін зерттеу, геологиялық барлау және минералдық-шикізат қорын ұлғайту жұмыстары қаралды. «Қазатомөнеркәсіптің» барлау жұмыстарын жалғастыру жоспары да талқыланған. Жауапты органдар мен ұйымдарға өнеркәсіптік мүмкіндікті кеңейту және кен орындарын игеруден ел экономикасына түсетін пайданы арттыру жөнінде тапсырмалар берілді. Хабарламада жаңа кен орны іске қосылғаны немесе қосымша қор көлемі анықталғаны туралы дерек келтірілмейді.
ТалдауКеңестің мәні қазіргі өндіріс көлемінен гөрі саланың болашақ шикізат қорына қатысты. Жаңа учаскені зерттеу, оның қорын бағалау және кен орнын игеру бір ғана шешіммен аяқталатын жұмыс емес. Сондықтан бұл хабарды өндірістің өскені туралы нәтиже ретінде қабылдамаған жөн. Әзірге белгілісі: Үкімет барлау мен қорды ұлғайтуға көңіл бөліп, одан түсетін экономикалық пайданы арттыруды міндет етіп отыр.
Мал санын көбейтумен бірге ветеринарияны күшейту көзделген
24KZ мәліметінше, мал шаруашылығын дамытудың кешенді жоспары аясында 2030 жылға дейін шетелден 40 мың бас ірі қара мен 20 мың бас ұсақ мал сатып алуға 80 млрд теңге қарастырылған. Биылдың өзінде елге 7 мыңнан астам ірі қара жеткізілген. Материалда Ауыл шаруашылығы министрлігі алдағы екі жылда ветеринарияға 66 млрд теңге бағыттап, 1300-ге жуық ветеринарлық пункт салуды жоспарлап отырғаны да айтылды. Хабарда ауылдағы ветеринарлық пункттердің 60%-ға жуығында жеке ғимарат жоқ екені көрсетілген. Кешенді жоспардағы межелердің бірі — ет пен сүт өндірісін ұлғайту; алайда жоспарланған сатып алу көлемін қазірдің өзінде әкелінген мал санымен шатастырмаған жөн.
ТалдауАсыл тұқымды мал әкелу мен ветеринарлық қызметті жақсарту бірін-бірі толықтырады. Өндірісті ұлғайту үшін малды сатып алу жеткіліксіз: оның есебі, тексерілуі және аурудың алдын алу жұмысы да жолға қойылуы қажет. Сондықтан бұл жоспардың орындалуын тек әкелінген мал санымен бағалау тарлық етеді. Жаңа пункттердің ашылуы мен ауылдағы қызметтің қолжетімділігі де маңызды болады. Әзірге хабардағы қаржы мен құрылыс көлемі алдағы жұмыстың жоспары ретінде берілген.