×
Кіру
Тіркелу
Құпия сөзді ұмыттыңыз ба?
TILSHI AI · КҮН САЙЫНҒЫ САРАПТАМАЛЫҚ ШОЛУ

Мектептегі ЖИ, тұмауға қарсы екпе және салық түсімі: тәулік жаңалықтары

Мектептерге жасанды интеллект енгізу жоспары, тұмауға қарсы екпенің алғашқы жеткізілімі және бизнестің салық есебі соңғы тәуліктегі жаңалықтардың негізгі бағыттарының бірі болды. Алматыдағы білім орталығына қатысты дау қызметтің қолжетімділігі қаржы мен рұқсат талаптарына да тәуелді екенін көрсетті. Өңірлерде сел салдарын жою жұмыстары мен адам өліміне әкелген жол апаты туралы хабарлар жарияланды.

Жасанды интеллект жобасы 500 мектепті қамтымақ

Kursiv мәліметінше, Қасым-Жомарт Тоқаев Sinovation Ventures және 01.ai компанияларының бас директоры Ли Кай-Фумен кездесіп, мектептерге жасанды интеллект енгізу барысын талқылады. Қыркүйекте 10 мектепте басталған пилоттық жобаны 2027 жылғы қаңтарда 60 мектепке, сәуірде 500 мектепке кеңейту жоспарланған.

Талдау

Президент ауылдар мен шағын жинақты мектептердің де жаңа мүмкіндіктерге тең қол жеткізуі керектігін айтты. Сондықтан жобаны бағалауда қамтылған мектеп санымен бірге ауылдағы қолжетімділікке де назар аудару қажет. Жарияланған кесте кеңею жоспарын көрсетеді; оның оқыту сапасына әсері туралы қорытынды жасауға бұл хабарда дерек жеткіліксіз.

Тұмауға қарсы вакцинаның алғашқы 564 мың дозасы жеткізілді

Tengrinews Денсаулық сақтау министрлігіне сілтеме жасап, сатып алынған 2,1 млн доза тұмауға қарсы вакцинаның алғашқы 564 мыңы елге жеткізілгенін хабарлады. Алғашқы партиялар Алматы мен Шымкент қалаларына, Алматы, Түркістан және Жетісу облыстарындағы медициналық ұйымдарға түскен. Өзге өңірлерге жеткізу 5 қазанға дейін жоспарланған.

Талдау

Тегін егу ең алдымен нысаналы топтарға, соның ішінде медицина қызметкерлеріне, балаларға, диспансерлік есепте тұрған азаматтарға және эпидемиологиялық көрсеткіштер бойынша жұқтыру қаупі жоғары адамдарға арналған. Министрлік хабарламасында осы топтарға кіретін азаматтарға тіркелген емханасынан ақпаратты нақтылау ұсынылған. Демек, науқанның басталуы барлық өңірде вакцина бір мезетте қолжетімді болды дегенді білдірмейді.

Маркетплейстер 2025 жылы 356 млрд теңге салық төлеген

BAQ.KZ Ranking.kz зерттеуіне сүйеніп, Қазақстанда жұмыс істейтін ірі маркетплейстер 2025 жылы бюджетке 356 млрд теңге салық төлегенін жазды. Бұл 2024 жылғыдан 11,5% көп. Зерттеу тоғыз платформаны қамтыған; салық төлемі бойынша Kaspi.kz, Wildberries және Ozon алдыңғы қатарда аталады.

Талдау

Бұл есеп онлайн сауда алаңдарынан түсетін салықтың көлемін сипаттайды. Алайда салық төлемінің өсуін сауда айналымының дәл сондай қарқынмен ұлғаюы деп қабылдауға болмайды. Жарияланған жиынтық көрсеткіш өсімге қандай факторлардың қаншалықты әсер еткенін бөліп көрсетпейді.

ЕАЭО елдері көлік дәліздерін цифрландыруды талқылады

Үкіметтің ресми сайты Олжас Бектеновтің төрағалығымен Минскіде өткен Еуразиялық үкіметаралық кеңес отырысында көлік инфрақұрылымы, өзара сауда және өнеркәсіптік ынтымақтастық мәселелері қаралғанын хабарлады. Ресми мәліметте ЕАЭО-ның жалпы ішкі өнімі 2026 жылдың алғашқы жартысында бір жыл бұрынғы сәйкес кезеңнен 1,1% өскені көрсетілген.

Талдау

Негізгі капиталға инвестициялар ағымдағы бағамен 17% ұлғайып, 244,5 млрд долларға жеткен. «Ағымдағы бағамен» деген ескертпе маңызды: бұл көрсеткішті баға өзгерісінен тазартылған нақты өсім деп түсіндіруге болмайды. Қазақстан үшін отырыста көтерілген практикалық бағыттардың бірі — көлік дәліздерін цифрландыру. Оның нәтижесін кейін жүк қозғалысы мен рәсімдердің орындалуына қатысты деректер арқылы бағалау қажет.

Қазығұртта сел басқан көшелер мен аулалар тазаланып жатыр

BAQ.KZ 2 қазанда жариялаған хабарға сәйкес, Қазығұрт ауданындағы сел 1 қазанда болған. Нөсер суы Ақбастау және басқа ауылдардағы көшелерге жайылып, кейбір үйлердің жертөлелеріне кірген. Салдарын жою жұмыстарына 200-ден астам адам тартылған.

Талдау

Басылым келтірген алдын ала мәліметте адам шығыны мен тұрғын үйлердің қирауы тіркелмегені айтылған. Құтқарушылар су сорып, көшелер мен аулаларды тазалаған. Қираған үйлердің болмауы су басқан аумақтардағы шығынның толық бағаланғанын білдірмейді; хабарда залалдың қорытынды есебі келтірілмеген.

Алматыдағы білім орталығын қаржыландыруға қатысты дау туды

Kursiv Алматыдағы «Педагогтер академиясы» орталығына қатысты ата-аналар мен білім басқармасының ұстанымдарын жариялады. Ата-аналар балалардың бейімделген ортада оқуын жалғастыруына алаңдайды. Басқарма мемлекеттік тапсырысты орналастыру үшін нысанның санитариялық рұқсаты мен оқушы контингенті талаптарға сай болуы керектігін айтады.

Талдау

Басқарма өкілі мектепті жабу мәселесі қарастырылмағанын мәлімдеген. Сондықтан дауды «орталық жабылды» деп сипаттауға негіз жоқ. Негізгі мәселе — қаржыландыру шарттары шешілгенше балалардың оқуын қалай жалғастыратыны. Балама мектептегі бос орынның болуы әр баланың жеке қолдау қажеттілігі өтелетінін өздігінен дәлелдемейді; ата-аналардың уәжі осы айырмашылыққа тіреледі.

Талдықорған – Үштөбе жолындағы апаттан бір адам қаза тапты

Kursiv хабарлауынша, «Талдықорған – Үштөбе» жолының 21-шақырымында Mercedes-Benz көлігі аударылып, бір адам қаза тапқан, тағы бір адам ауруханаға жеткізілген. Полиция қылмыстық іс қозғап, оқиғаның мән-жайын анықтап жатыр.

Талдау

Әзірге полиция апаттың себептерін тексеріп жатыр. Жүргізушінің рөлге ие бола алмағаны жөніндегі мәлімет алдын ала берілген, сондықтан оны тергеудің түпкілікті қорытындысы ретінде қабылдауға болмайды.

Жеңілдетілген режимдегі кәсіпкерлер декларацияда 9,4 трлн теңге табыс көрсеткен

BAQ.KZ Қаржы министрлігінің деректеріне сүйеніп, жеңілдетілген декларация негізіндегі арнайы салық режимін қолданатын бизнестің 2026 жылдың алғашқы жартысындағы декларацияланған табысы 9,4 трлн теңгеге жеткенін хабарлады. Бір жыл бұрынғы сәйкес кезеңмен салыстырғандағы өсім — 18,9%.

Талдау

Бұл — аталған режимдегі кәсіпкерлердің есепте көрсеткен табысы; оны таза пайдамен теңестіруге болмайды. Алғашқы жартыжылдықтағы өсім кейінгі кезеңдермен салыстыруға негіз береді. Бірақ оның қаншасы іскерлік белсенділіктен, қаншасы есептіліктегі өзгерістерден туындағанын анықтамай, реформаның ұзақмерзімді нәтижесін бағалауға ерте.